Chào bạn, Thiện Mỹ đây. Mỗi mùa ra máy mới, mình lại nhận được câu hỏi: nên mua điện thoại nào. Tập này mình không gợi ý hãng hay mẫu nào cả, vì câu trả lời đúng nằm ở chính bạn.
Trả lời thẳng: chọn điện thoại đúng là bắt đầu từ việc bạn dùng nó nhiều nhất để làm gì, chụp ảnh, làm việc, chơi game, hay chủ yếu nghe gọi nhắn tin. Có câu trả lời đó rồi mới xét tới pin, thời gian máy còn được cập nhật phần mềm, bộ nhớ và độ bền. Đừng bắt đầu từ thông số cao nhất hay lời quảng cáo.
Ghi lại một ngày dùng điện thoại của bạn
Trước khi đi xem máy, hãy để ý một ngày bình thường bạn dùng điện thoại làm gì. Ghi ra giấy cũng được.
Có người dùng chủ yếu để nhắn tin công việc, gọi video, đọc tài liệu. Có người chụp ảnh con mỗi ngày. Có người chơi game buổi tối. Có người chỉ gọi và xem tin tức.
Việc dùng nhiều nhất là thứ bạn nên đầu tư. Việc thỉnh thoảng mới làm thì không cần trả thêm tiền cho nó.
Một người ít chụp ảnh mà trả thêm nhiều tiền cho camera cao cấp là tiêu tiền cho thứ mình không dùng.
Ngược lại, người làm bán hàng trực tuyến chụp sản phẩm mỗi ngày thì camera tốt là công cụ kiếm sống, đáng đầu tư.
Câu hỏi này nghe đơn giản nhưng rất nhiều người bỏ qua, rồi mua một chiếc máy đắt mà vẫn không vừa ý.
Pin và sạc, thứ ảnh hưởng mỗi ngày
Với đa số người dùng, pin quan trọng hơn chip mạnh. Máy nhanh mà hết pin giữa buổi chiều thì cũng vô dụng.
Dung lượng pin chỉ là một phần. Màn hình, chip, phần mềm tối ưu thế nào cũng quyết định máy dùng được bao lâu.
Hãy tìm các bài đánh giá thời lượng pin thực tế từ nhiều nguồn, thay vì chỉ nhìn con số dung lượng trên hộp.
Sạc nhanh tiện lợi, nhưng điều quan trọng hơn là pin giữ được độ bền sau vài năm. Một số máy có chế độ sạc bảo vệ pin, nên bật lên.
Nếu bạn hay di chuyển, một cục sạc dự phòng tốt có khi đáng giá hơn việc nâng lên mẫu máy đắt hơn.
Một thói quen nhỏ giúp pin bền là tránh để máy nóng lâu, như vừa sạc vừa chơi game nặng, hay để máy trên táp lô xe ngoài nắng. Nhiệt độ cao làm pin chai nhanh hơn bất kỳ kiểu sạc nào.
Cập nhật phần mềm, thứ ít ai hỏi
Đây là điều mình muốn nhấn mạnh nhất: hãy hỏi máy được nhà sản xuất cam kết cập nhật phần mềm và bản vá bảo mật trong bao nhiêu năm.
Điện thoại không còn được vá bảo mật sẽ ngày càng dễ bị tấn công, ứng dụng ngân hàng có thể ngừng hỗ trợ.
Hai máy cùng giá, một máy được cập nhật lâu hơn vài năm, thì máy đó thật ra rẻ hơn vì bạn dùng được lâu hơn.
Máy giá rẻ đôi khi được cập nhật rất ngắn. Hãy tìm thông tin này trên trang chính thức của nhà sản xuất trước khi mua.
Với điện thoại cho bố mẹ lớn tuổi dùng ngân hàng trên máy, thời gian cập nhật càng quan trọng.
Cũng đừng quên rằng điện thoại cũ được truyền lại cho người khác trong nhà rất phổ biến ở Việt Nam. Máy được cập nhật lâu thì khi bạn đổi máy, bố mẹ hay em nhỏ vẫn dùng tiếp được an toàn thêm vài năm nữa.
Bộ nhớ, camera và màn hình
Bộ nhớ trong là thứ không nâng cấp được sau khi mua ở nhiều máy. Hãy ước lượng bạn lưu bao nhiêu ảnh, video, ứng dụng, rồi chọn dư một chút.
Thiếu bộ nhớ làm máy chậm, không cập nhật được, phải xoá ảnh liên tục. Đây là nỗi bực thường gặp nhất sau một hai năm dùng.
Camera không chỉ là số chấm điểm ảnh. Khả năng chụp thiếu sáng, chống rung, xử lý màu quan trọng hơn. Xem ảnh mẫu thật thay vì đọc thông số.
Màn hình nên đủ sáng để nhìn ngoài nắng, kích thước vừa tay. Máy quá to có thể khó cầm với người tay nhỏ hay người lớn tuổi.
Ra cửa hàng cầm thử máy luôn đáng công. Cảm giác cầm, nút bấm, trọng lượng là thứ không bài đánh giá nào thay được.
Với người lớn tuổi, hãy chú ý thêm cỡ chữ, độ to của loa, khả năng đặt chế độ giao diện đơn giản. Một chiếc máy tầm trung cài đặt gọn gàng, chữ to, ít biểu tượng thường hợp hơn một chiếc máy đắt tiền đầy tính năng mà ông bà không dùng tới.
Bẫy quảng cáo và bẫy giá
Quảng cáo thường nhấn vào một hai tính năng nổi bật, nhưng bạn có thể không bao giờ dùng tới chúng.
Tính năng AI trên điện thoại đang được quảng bá nhiều. Hãy hỏi cụ thể nó giúp bạn làm gì mỗi ngày, và có cần kết nối mạng, có thu phí sau thời gian dùng thử không.
Mua trả góp không lãi suất nghe hấp dẫn, nhưng hãy đọc kỹ các khoản phí kèm theo và tính tổng số tiền thật phải trả.
Máy xách tay, máy trôi nổi có thể rẻ hơn nhưng rủi ro bảo hành và nguồn gốc. Nếu mua, cần kiểm tra kỹ.
Đừng đổi máy chỉ vì có đời mới. Nếu máy hiện tại vẫn được cập nhật, pin còn tốt, đủ dùng, thì giữ thêm một năm là quyết định khôn ngoan.
Và hãy cẩn thận với những chương trình thu cũ đổi mới định giá máy cũ của bạn quá thấp. So sánh giá thu lại ở vài nơi, hoặc tự bán cho người quen, đôi khi giúp bạn có thêm một khoản đáng kể.
Một quy trình chọn máy gọn
Một, ghi lại ba việc bạn dùng điện thoại nhiều nhất. Hai, đặt mức tiền tối đa bạn sẵn sàng chi.
Ba, lọc ra vài mẫu trong tầm tiền, kiểm tra thời gian cập nhật phần mềm và thời lượng pin thực tế.
Bốn, xem ảnh mẫu, video đánh giá từ nhiều nguồn độc lập, không chỉ nguồn của hãng.
Năm, ra cửa hàng cầm thử, hỏi chính sách bảo hành, đổi trả. Sáu, chọn máy đáp ứng tốt nhất việc dùng nhiều nhất, không phải máy có nhiều thông số nhất.
Câu hỏi cho bạn tập này: chiếc điện thoại bạn đang dùng còn được cập nhật phần mềm tới khi nào?
Câu hỏi thường gặp
Chọn điện thoại nên bắt đầu từ đâu?
Bắt đầu từ việc bạn dùng điện thoại nhiều nhất để làm gì, rồi mới xét pin, thời gian cập nhật phần mềm, bộ nhớ và độ bền.
Vì sao thời gian cập nhật phần mềm quan trọng?
Máy không còn được vá bảo mật sẽ dễ bị tấn công và ứng dụng ngân hàng có thể ngừng hỗ trợ. Máy được cập nhật lâu hơn dùng được lâu hơn.
Nên chọn bộ nhớ điện thoại bao nhiêu?
Ước lượng lượng ảnh, video, ứng dụng bạn lưu rồi chọn dư một chút, vì ở nhiều máy bộ nhớ trong không nâng cấp được sau khi mua.
Camera nhiều chấm điểm ảnh có luôn tốt hơn?
Không hẳn. Khả năng chụp thiếu sáng, chống rung và xử lý màu quan trọng hơn. Nên xem ảnh mẫu thật thay vì chỉ đọc thông số.
Khi nào nên đổi điện thoại mới?
Khi máy không còn được cập nhật bảo mật, pin chai không đáp ứng, hoặc không còn đủ cho việc bạn dùng nhiều nhất. Không cần đổi chỉ vì có đời mới.