Chào bạn, Thiện Mỹ đây. Nếu bạn đang có một cửa hàng nhỏ, một quán ăn, một shop online, chắc bạn từng nghĩ AI là chuyện của công ty lớn. Tập này mình muốn nói ngược lại: chủ cửa hàng nhỏ mới là người được lợi nhiều nhất, vì họ làm mọi việc một mình.
Trả lời thẳng: hãy bắt đầu từ ba việc. Viết mô tả sản phẩm và bài đăng bán hàng. Soạn câu trả lời cho những câu hỏi khách hỏi đi hỏi lại. Và đọc số liệu bán hàng mỗi tuần để biết món nào chạy, món nào nằm kho. Ba việc này tốn thời gian, và nếu máy có sai thì bạn cũng dễ phát hiện trước khi gây hại.
Viết bài đăng và mô tả sản phẩm
Với người bán hàng, viết là việc ngốn thời gian âm thầm nhất. Mỗi sản phẩm cần một đoạn mô tả, mỗi ngày cần vài bài đăng, mỗi dịp lễ cần một thông báo. Nhiều chủ shop thức khuya chỉ để nghĩ câu chữ.
Bạn có thể đưa cho chatbot thông tin thật của sản phẩm: chất liệu, kích thước, cách dùng, điểm khác so với hàng thường. Nhờ nó viết vài phiên bản, ngắn cho mạng xã hội, dài cho trang bán hàng. Bạn chọn bản ưng nhất và sửa lại theo cách nói của mình.
Điều quan trọng là thông tin đầu vào phải đúng. Máy không biết sản phẩm của bạn, nếu bạn không nói rõ, nó sẽ tự thêm những lời khen chung chung, thậm chí những công dụng không có thật. Với đồ ăn, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, hứa sai công dụng có thể vi phạm quy định quảng cáo.
Hãy giữ giọng của cửa hàng. Một quán cà phê nhỏ ở góc phố nói chuyện khác một cửa hàng điện máy. Cho máy xem vài bài đăng cũ mà khách thích để nó học giọng.
Sau một thời gian, bạn sẽ có một kho câu chữ dùng lại được, và mỗi tuần tiết kiệm được vài giờ để làm việc khác: chăm khách, nhập hàng, nghỉ ngơi.
Trả lời những câu khách hỏi đi hỏi lại
Giờ mở cửa, phí giao hàng, cách đổi trả, có còn size không, ship tới tỉnh mất mấy ngày. Chủ shop nào cũng trả lời những câu này hàng chục lần mỗi ngày.
Bạn có thể nhờ AI soạn một bộ câu trả lời mẫu, lịch sự, rõ ràng, đúng chính sách của cửa hàng. Lưu vào điện thoại, khi khách hỏi thì chỉ cần dán và chỉnh vài chữ.
Nhiều nền tảng nhắn tin và bán hàng đã có tính năng trả lời tự động. Bộ câu trả lời mẫu tốt sẽ giúp tính năng này hoạt động trơn tru hơn, khách không phải chờ trong lúc bạn đang bận.
Nhưng đừng để máy trả lời mọi thứ. Khách phàn nàn, khách gặp sự cố với đơn hàng, khách hỏi điều chưa có trong chính sách, những lúc ấy cần chính bạn. Một câu trả lời máy móc đúng lúc khách đang bực có thể làm mất luôn một khách quen.
Một mẹo nhỏ: ghi lại những câu hỏi mới của khách vào một chỗ. Mỗi tháng nhìn lại, bổ sung vào bộ câu trả lời mẫu. Dần dần bạn sẽ có một cuốn cẩm nang chăm sóc khách của riêng mình.
Đọc số liệu bán hàng mà không cần biết thống kê
Phần lớn chủ cửa hàng nhỏ có số liệu nhưng không có thời gian đọc. Sổ bán hàng, file xuất từ phần mềm, báo cáo từ sàn thương mại điện tử, tất cả nằm đó mà ít khi được mở.
Bạn có thể đưa bảng số liệu đã xoá thông tin khách hàng cho AI và hỏi những câu rất đời thường: tuần này món nào bán chạy nhất, ngày nào trong tuần vắng nhất, món nào bán được mà lãi ít.
Máy sẽ tính toán, sắp xếp và gợi ý vài nhận xét. Việc của bạn là đối chiếu với thực tế. Có thể món kia bán chậm vì hết hàng mấy hôm chứ không phải khách không thích.
Đừng tin ngay mọi kết luận. Với số liệu ít, máy có thể thấy quy luật ở chỗ không có quy luật. Ba ngày mưa liền không có nghĩa khách đã bỏ quán.
Thói quen nhỏ mỗi tuần dành mười lăm phút đọc số liệu cùng máy có thể giúp bạn nhập hàng sát hơn, bớt tồn kho, và biết nên đẩy món nào vào dịp nào.
Những việc chưa nên giao cho máy
Định giá sản phẩm là việc cần bạn quyết định. Máy có thể gợi ý dựa trên chi phí, nhưng nó không biết khách quen của bạn nhạy với giá tới đâu, đối thủ trong khu phố bán thế nào.
Chọn nhà cung cấp, đàm phán giá nhập, ký hợp đồng thuê mặt bằng, những việc liên quan tới tiền lớn và quan hệ lâu dài, bạn có thể nhờ máy chuẩn bị câu hỏi, nhưng quyết định là của bạn.
Thông tin khách hàng là thứ cần giữ kỹ. Đừng dán danh sách số điện thoại, địa chỉ khách vào chatbot. Nếu cần phân tích, hãy xoá thông tin cá nhân trước.
Những lời hứa về sức khoẻ, về hiệu quả sản phẩm, máy rất dễ viết quá đà. Bạn phải là người kiểm duyệt cuối cùng, vì trách nhiệm pháp lý nằm ở bạn chứ không phải ở máy.
Và sự ấm áp với khách quen, câu hỏi thăm con cái, nhớ món khách hay gọi, đó là thứ làm cửa hàng nhỏ khác cửa hàng lớn. Đừng để máy làm mất nó.
Bắt đầu ít tốn kém nhất
Bạn không cần mua phần mềm đắt tiền. Một chatbot bản miễn phí đủ cho phần lớn việc mình vừa kể. Hãy dùng thử một tháng trước khi nghĩ tới bản trả phí.
Bắt đầu với một việc thôi, thường là viết bài đăng. Khi đã quen, thêm việc trả lời khách, rồi tới đọc số liệu. Làm từ từ để không bị ngợp.
Nếu có con cháu rành công nghệ, nhờ ngồi cùng một buổi để cài đặt và chỉ cách. Một buổi hướng dẫn có thể tiết kiệm cho bạn cả tháng mày mò.
Lưu lại những câu lệnh hiệu quả vào ghi chú điện thoại. Lần sau chỉ cần sao chép, thay tên sản phẩm là có ngay bài mới.
Câu hỏi mình gửi bạn tập này: việc nào trong ngày của bạn đang lấy nhiều thời gian nhất mà khách hàng không hề nhìn thấy? Có lẽ đó là việc đầu tiên nên thử giao cho máy.
Câu hỏi thường gặp
Chủ cửa hàng nhỏ có cần trả tiền để dùng AI không?
Không nhất thiết. Bản miễn phí của nhiều chatbot đủ cho việc viết bài đăng, soạn câu trả lời mẫu và đọc số liệu đơn giản. Nên dùng thử trước rồi mới cân nhắc bản trả phí.
AI có tự đăng bài bán hàng giúp tôi không?
Một số công cụ có thể lên lịch đăng bài tự động, nhưng bạn vẫn nên duyệt nội dung trước khi đăng để tránh sai thông tin sản phẩm hay giọng không hợp với cửa hàng.
Dùng AI viết công dụng sản phẩm có rủi ro gì?
Máy dễ viết quá đà về công dụng, nhất là với thực phẩm, mỹ phẩm, sản phẩm sức khoẻ. Quảng cáo sai công dụng có thể vi phạm quy định, nên bạn phải tự kiểm từng câu.
Có nên đưa danh sách khách hàng vào chatbot để phân tích không?
Không nên đưa thông tin cá nhân như tên, số điện thoại, địa chỉ. Hãy xoá hoặc thay bằng mã trước khi phân tích để bảo vệ khách hàng và chính cửa hàng.
AI có thay được người bán hàng không?
AI giúp phần soạn chữ, trả lời câu hỏi lặp lại và đọc số liệu, nhưng sự quan tâm, nhớ khách quen và xử lý tình huống khó vẫn là việc của người bán.
