Chào bạn, Thiện Mỹ đây. Một trong những điều mình thấy đáng mừng nhất ở công nghệ là một đội nhỏ ngồi ở Đà Nẵng, Cần Thơ hay Hà Nội có thể bán phần mềm cho khách ở khắp thế giới. Tập này mình nói về những điều cần chuẩn bị nếu bạn muốn đi con đường đó.
Trả lời ngắn: bán sản phẩm số ra nước ngoài từ Việt Nam là hoàn toàn khả thi, vì phần mềm không cần vận chuyển hay kho bãi. Nhưng cần chuẩn bị kỹ: chọn một thị trường cụ thể thay vì cả thế giới, hiểu khách ở đó, làm sản phẩm và hỗ trợ bằng ngôn ngữ của họ, có cách nhận thanh toán quốc tế hợp lệ, tuân thủ quy định dữ liệu của thị trường đích, và làm đúng nghĩa vụ thuế ở Việt Nam.
Chọn một thị trường, không chọn cả thế giới
Mở bán cho toàn thế giới nghe hấp dẫn, nhưng thực tế nghĩa là không hiểu sâu một khách hàng nào.
Hãy chọn một thị trường đầu tiên dựa trên: nơi vấn đề sản phẩm giải quyết rõ nhất, nơi bạn có hiểu biết hoặc quan hệ, nơi ngôn ngữ và múi giờ không quá khó với đội.
Có đội chọn thị trường nói tiếng Anh vì ngôn ngữ phổ biến. Có đội chọn các nước láng giềng trong khu vực vì văn hoá gần, múi giờ gần.
Có đội chọn một ngách hẹp toàn cầu, như phần mềm cho một loại doanh nghiệp đặc thù, nơi khách hàng ở nhiều nước nhưng có nhu cầu giống nhau.
Dù chọn gì, hãy nói chuyện với khách hàng thật ở thị trường đó trước khi đầu tư lớn, như cách bạn làm ở trong nước.
Hiểu khách ở một nền văn hoá khác
Cách khách hàng mua phần mềm khác nhau giữa các nước. Có nơi quen tự đăng ký dùng thử rồi trả tiền qua thẻ. Có nơi cần gặp nhân viên bán hàng, cần hợp đồng, cần quy trình duyệt dài.
Mức giá chấp nhận được, cách tính phí theo tháng hay theo năm, kỳ vọng về hỗ trợ cũng khác nhau.
Những điều tưởng nhỏ như định dạng ngày tháng, đơn vị tiền tệ, cách viết địa chỉ, lịch nghỉ lễ đều ảnh hưởng tới trải nghiệm.
Thuê một vài người bản địa làm cố vấn, đọc thử sản phẩm, góp ý về cách viết, là khoản đầu tư rất đáng.
Đừng giả định khách nước ngoài giống khách Việt, cũng đừng giả định họ khác hoàn toàn. Hãy hỏi và quan sát.
Ngôn ngữ và hỗ trợ khách hàng
Sản phẩm cần được viết bằng ngôn ngữ tự nhiên của khách, không phải bản dịch máy cứng nhắc. Giao diện, hướng dẫn, email, trang giới thiệu đều cần chăm chút.
Công cụ dịch và AI giúp làm bản nháp nhanh, nhưng nên có người giỏi ngôn ngữ đó đọc lại, nhất là những chỗ khách đọc nhiều.
Hỗ trợ khách hàng là thứ khách nước ngoài đánh giá rất cao. Trả lời nhanh, rõ, lịch sự bằng ngôn ngữ của họ tạo niềm tin lớn.
Chênh lệch múi giờ là thách thức. Có đội chia ca, có đội dùng trả lời tự động cho câu hỏi thường gặp và cam kết thời gian phản hồi rõ ràng.
Viết tài liệu hướng dẫn tốt giúp khách tự giải quyết phần lớn vấn đề, giảm tải cho đội hỗ trợ.
Đội ngũ cần luyện kỹ năng viết email chuyên nghiệp bằng ngoại ngữ. Đây là kỹ năng nhỏ mà ảnh hưởng lớn tới hình ảnh công ty.
Nhận thanh toán quốc tế
Khách nước ngoài quen trả bằng thẻ quốc tế hoặc các cổng thanh toán phổ biến ở nước họ.
Doanh nghiệp Việt Nam cần tìm hiểu các dịch vụ thanh toán hỗ trợ nhận tiền về Việt Nam, phí giao dịch, thời gian tiền về, và yêu cầu giấy tờ.
Các kho ứng dụng di động lớn có hệ thống thanh toán riêng, thu phí trên mỗi giao dịch, và có quy định riêng về thanh toán trong ứng dụng.
Nhận ngoại tệ về Việt Nam cần tuân thủ quy định quản lý ngoại hối. Hãy hỏi ngân hàng và người làm kế toán có kinh nghiệm.
Thử quy trình thanh toán từ đầu tới cuối trước khi ra mắt. Một bước thanh toán lỗi là khách bỏ đi ngay.
Quy định dữ liệu và thuế
Nhiều thị trường có luật bảo vệ dữ liệu cá nhân chặt chẽ. Bán phần mềm thu thập dữ liệu người dùng ở đó, bạn cần tuân thủ luật của họ, dù công ty đặt ở Việt Nam.
Điều này bao gồm: chính sách quyền riêng tư rõ ràng, xin đồng ý đúng cách, cho người dùng quyền xem và xoá dữ liệu, bảo mật dữ liệu, thông báo khi có sự cố.
Một số thị trường còn có quy định về thuế đối với dịch vụ số bán cho người dùng ở nước họ.
Ở Việt Nam, doanh thu từ nước ngoài cũng có nghĩa vụ kê khai, nộp thuế theo quy định. Quy định có thể thay đổi, nên làm việc với người có chuyên môn.
Đừng để chuyện pháp lý tới lúc có vấn đề mới lo. Tìm hiểu từ đầu rẻ hơn rất nhiều so với xử lý hậu quả.
Lợi thế và những điều cần giữ
Đội ngũ Việt Nam có lợi thế: kỹ năng kỹ thuật tốt, chăm chỉ, chi phí vận hành hợp lý so với nhiều thị trường.
Nhưng đừng cạnh tranh chỉ bằng giá rẻ. Khách trả tiền cho giá trị và sự tin cậy, giá rẻ mà chất lượng kém thì không giữ được khách.
Xây uy tín qua sản phẩm ổn định, hỗ trợ tận tâm, minh bạch về công ty và đội ngũ.
Kiên nhẫn. Thâm nhập thị trường nước ngoài thường mất nhiều thời gian hơn dự kiến.
Mỗi khách hàng quốc tế hài lòng là một lời giới thiệu cho cả đội ngũ công nghệ Việt Nam, điều mình thấy rất đáng tự hào.
Câu hỏi cho bạn tập này: nếu chọn một thị trường nước ngoài đầu tiên cho sản phẩm của bạn, đó sẽ là đâu, và bạn đã nói chuyện với khách hàng nào ở đó chưa?
Câu hỏi thường gặp
Công ty Việt Nam có bán phần mềm ra nước ngoài được không?
Được. Sản phẩm số không cần vận chuyển nên đội nhỏ ở Việt Nam có thể bán cho khách ở nhiều nước, nếu chuẩn bị tốt về thị trường, ngôn ngữ, thanh toán và pháp lý.
Nên chọn thị trường nước ngoài nào đầu tiên?
Nơi vấn đề sản phẩm giải quyết rõ nhất, nơi đội có hiểu biết hoặc quan hệ, và ngôn ngữ, múi giờ không quá khó. Nên nói chuyện với khách thật trước khi đầu tư lớn.
Có cần dịch sản phẩm bằng người hay dùng máy là đủ?
Máy và AI giúp làm bản nháp nhanh, nhưng nên có người giỏi ngôn ngữ đó đọc lại những chỗ khách đọc nhiều như giao diện, hướng dẫn và trang giới thiệu.
Bán cho khách nước ngoài có phải tuân thủ luật dữ liệu của họ không?
Thường là có, nếu bạn thu thập dữ liệu người dùng ở thị trường đó. Cần chính sách quyền riêng tư rõ ràng, xin đồng ý đúng cách và bảo mật dữ liệu.
Doanh thu từ nước ngoài có phải nộp thuế ở Việt Nam không?
Có nghĩa vụ kê khai, nộp thuế theo quy định hiện hành. Nên làm việc với người có chuyên môn kế toán, thuế để làm đúng.
